Basis olie


aardolie

Ruwe olie is een mix van fracties koolwaterstoffen, mineralen, zout, water en zand. Na een destillatieproces worden deze fracties gescheiden, gezuiverd en na verdere processen wordt kwaliteit en viscositeit verkregen. Ongeveer 80% van de uiteindelijke smeerolie is basisolie. De overige 20% bestaat uit additieven (dopes).

De basisolie is er in verschillende kwaliteiten met diverse eigenschappen van smering, filmsterkte of viscositeitsindex. Daarnaast worden additieven toegevoegd om deze eigenschappen te versterken en andere eigenschappen toe te voegen. In de meeste gevallen is de basisolie nog steeds mineraal, maar met name in motorolie, compressor olie, voedingsmiddelen olie en tandwiel olie worden synthetische basisoliën toegepast. Ook kan er een mix van minerale en synthetische olie worden toegepast als basisolie. Men noemt dit semi-synthetisch ongeacht de hoeveelheid syntheet. Binnen deze groepen van basisolie zitten ook verschillen in zuiverheid afhankelijk van de locatie waar de olie is gewonnen. Tevens zijn er tegenwoordig geregenereerde oliën in omloop.

tabel

Naftenische basisolie

Deze basisolie wordt vervaardigd uit een beperkt aantal soorten ruwe olie en draagt bij aan een laag vloeipunt.

Paraffinische basisolie

Deze basisolie wordt vervaardigd uit ruwe olie met een hoog gehalte alkaan en heeft een natuurlijk hoge V.I.

Hydrocracked basisolie

Hydroprocessing naar lichte fracties met betere eigenschap van de V.I., stolpunt, kooktraject en oplossend vermogen.

Synthetische basisolie

Syntheseproces van o.a. etheen, propeen, natuurlijke grondstoffen: PAO, PAG en esters. Synthetische olie bestaat gemanipuleerde molecuul ketens die allemaal gelijk zijn. Daardoor heeft deze niet de nadelen van verdamping van korte ketens, of versnijden van lange ketens, waardoor olie dikker of dunner wordt.

Viscositeit

Met de basisolie wordt de viscositeit van de olie grotendeels bepaald. Bijvoorbeeld een SN 150 basisolie, ongeveer 34 cSt + 20% SN 500 basisolie, ongeveer 100 cSt = 46 cSt. Afhankelijk van de toegevoegde additieven kan het percentage SN 150 of 500 worden aangepast om de vereiste 46 cSt te behalen.

dopes

Dopes

Antioxidanten zorgen voor vertraging van het verouderingsproces (oxidatieproces). Anti-corrosie hecht zich aan metaal voor bescherming tegen water, zuurstof en zuren. Anti-slijtage werkt bij hoge temperaturen op de plek waar de wrijving het hoogst is. Extreme pressure (EP) is zelfde als vorige maar veelal zwavelhoudend. Reageert met ijzer tot ijzersulfide, wat een smerend laagje vormt. V.I. improvers zorgen voor het minder snel dunner of dikker worden van de olie bij temperatuurswisselingen.

Antischuim voor verlaging van de oppervlaktespanning. Vloeipuntverlager vormt een film om paraffinekristallen, zodat deze niet samenklonteren. Detergenten gaan samenklontering van vuildeeltjes tegen en hechting hiervan op metalen (lakvorming en koolafzetting). Dispersanten hebben hetzelfde doel, maar zorgen m.n. bij lage temperaturen voor het zwevend houden van vuildeeltjes.